• Momentele levertijd: ca. 2 werkdagen
  • Makkelijk retourneren
  • Binnen 24 uur antwoord via email
  • Momentele levertijd: ca. 2 werkdagen
  • Makkelijk retourneren
  • Binnen 24 uur antwoord via email
Picture by Blackfang89 – Own work, CC BY-SA 3.0.

Atelerix sclateri > Somalische egel

Is deze soort nou een feit of een fabel? Het schijnt dat zelfs de wetenschap niet helemaal zeker is of deze soort wel écht bestaat. Gek eigenlijk. Lees je met ons mee hoe het zit?

Natuurlijke habitat

De Somalische egel is een soort die voorkomt in Oost Afrika. De soort lijkt sprekend op de Witbuikegel en kent natuurlijke hybriden door de grote mate van overlap in hun leefgebieden. Er is erg weinig over de soort bekend, voornamelijk door gebrek aan wetenschappelijk onderzoek in Somalië vanwege de onveiligheden in het land.

Geografie

Het leefgebied van de Somalische egel bevindt zich voornamelijk in Somalië, hoeveel er ook waarnemingen van de soort zijn in het Oosten van Ethiopië. Dit gaat vooral om de brede valleien langs de rivieren de Shebelle en de Jubba die beide vanaf het berggebied in Ethiopië naar de kust van Somalië lopen en uitmonden in de Indische oceaan.

Klimaat

Er heerst een warm woestijnklimaat en een steppeklimaat in Somalië, met jaarrond een temperatuur tussen de 20 en 32 graden Celsius. Het gebied heeft tussen de 7 en 9 uren zonlicht per dag jaarrond. In het regenseizoen valt er op 8 dagen per maand regen en dat loopt op tot 5 mm per dag. In het droogseizoen is er maximaal 1 dag regen per maand met minder dan 0,5 mm op die dag.

Flora & fauna

Er komen een grote verscheidenheid aan grassen en struiken voor die veel vocht opslaan, zoals bijvoorbeeld enkele Aloë soorten. Erg veel boomsoorten zijn er niet te vinden, maar bestaan uit Acacia en Boswellia soorten.

Het uiterlijk

De Somalische egel is ongeveer 15 tot 20 cm lang en weegt tussen de 250 en 500 gram. Vanaf bovenaf gezien heeft de egel een druppelvormig lichaam en van vooraf gezien een hartvormige kop met de oren direct achter de ogen geplaatst. De reversed mohawk, een kale streep tussen de oren is duidelijk zichtbaar met de dorsale spieren aan weerszijden geplaatst. De somalische egel heeft een klein licht masker op de kop, maar een volledig witte buik en lijkt daarmee sprekend op de Witbuikegel. Het verschil is dan ook enkel zichtbaar door te kijken naar de achterpoten. De Somalische egel heeft vijf tenen aan de achterpoten en vijf aan de voorpoten, waar de Witbuikegel vier tenen aan de achterpoten heeft.

Hybride, ondersoort of tóch een eigen soort

Er heerst erg veel onzekerheid over het bestaansrecht van de Somalische egel als op zich staande soort, mede door de gelijkenissen met de Witbuikegel die eveneens een groot overlappend leefgebied heeft met de Somalische egel. De enige manier om de soorten op het oog te onderscheiden is door te kijken naar de achterpoten: de Somalische egel heeft vijf tenen waar de Witbuikegel er maar vier heeft.

De soort is momenteel aangemerkt als een op zich staande soort, mede door het gebrek aan wetenschappelijk onderzoek binnen het leefgebied van de Somalische egel, wat grotendeels wordt veroorzaakt door de onveiligheden in Somalië. Er kan dus niet zo veel worden gedaan om de soort al dan niet anders in te delen binnen de Atelerix familie. Volgens de wetenschap blijven we dus praten over de Atelerix sclateri, de Somalische egel.

Echter. er zijn grote speculaties of de soort wel echt zo genoemd moet blijven worden, vanwege de overlappende leefgebieden en de gelijkenissen tussen de Witbuikegel en de Somalische egel. Zo zou het volgens enkelen gaan om een ondersoort van de Witbuikegel en zou de soort dus beter omschreven worden als 'Ateleris albiventris sclateri'. De exacte reden waarom men denkt aan een ondersoort is het enige verschil tussen de dieren: het aantal tenen aan de achterpoten.

Volgens anderen zou het juist gaan om een hybride: een kruising tussen de Witbuikegel en de Noord Afrikaanse óf Zuid Afrikaanse egel. Het probleem hierbij is vooral dat zowel de Noord Afrikaanse als de Zuid Afrikaanse egelsoorten niet voorkomen in Somalië en Ethiopië en een natuurlijke kruising tussen deze soorten dus niet mogelijk is. En een hybride die ontstaan is door de mens is onwaarschijnlijk door de economische en sociale staat waarin Somalië zich verkeerd. Dan zou het moeten gaan om een onopgemerkte introductie van de soorten in het leefgebied door bijvoorbeeld vrachtverkeer of toerisme. Een niet heel logische theorie, maar ook niet geheel uit te sluiten.

Nog anderen beweren een hybride met een onontdekte soort binnen de Atelerix familie.

Hoe dan ook is de exacte situatie niet geheel duidelijk hoe deze soort tot stand is gekomen en is de sitautie rondom de benaming van deze soort onzeker. Vooralsnog blijft de soort benoemd worden als een op zich staande soort, tot er mogelijkheid is om de soort beter te onderzoek binnen het eigen leefgebied.

In gevangenschap

Door de gelijkenis met Witbuikegels zijn er fokkers in Europa geweest rondom het jaar 2010, die beweren een Somalische egel te hebben gehad en te hebben gekruist met Witbuikegels. Door gebrek aan wetenschappelijk onderzoek is dit echter niet te bewijzen en zou het eerder gaan om Witbuikegels met een afwijkend uiterlijk: af en toe een vijfde teen aan de achterpoten en donkerdere kleuren. Het zou hierbij ook kunnen gaan om geïmporteerde Witbuikegels van Afrikaanse 'farms': grote fokbedrijven die graag exporteren naar Europa en Amerika om daar veel geld mee te verdienen. Echte wildvang Witbuikegels zijn namelijk niet snel te vinden in gevangenschap vanwege het verbod op exporteren van wilde dieren, een wetgeving die actief is in veel landen binnen het leefgebied van de Witbuikegel.

De zo genoemde hybride dieren zijn echter al snel uit het beeld verdwenen binnen de Europese gedomesticeerde populatie: de dieren zorgden vaak voor problemen tijdens de dracht en de bevalling en velen hiervan zijn op erg jonge leeftijd overleden of bleken onvruchtbaar. Dit zijn tekenen van hybriden tussen twee soorten binnen eenzelfde familie, maar zouden eveneens kunnen duiden op zwakke genen binnen een populatie. De dieren waren in de meeste gevallen nauw verwant, wat ook kan duiden op een te hoge inteelt met bijkomende vruchtbaarheidsproblemen.