• Momentele levertijd: ca. 2 werkdagen
  • Makkelijk retourneren
  • Binnen 24 uur antwoord via email
  • Momentele levertijd: ca. 2 werkdagen
  • Makkelijk retourneren
  • Binnen 24 uur antwoord via email
Picture by SumandaMaritz – Own work, CC BY-SA 3.0.

Atelerix frontalis > Zuid Afrikaanse egel

Deze egel is net zo groot als de Witbuikegel en de soorten kunnen sprekend op elkaar lijken, er zijn zelfs natuurlijke hybriden te vinden in sommige delen van Centraal en Zuidelijk Afrika. De soort wordt in Zuid Afrika ook als huisdier gehouden, waardoor ook hybriden in gevangenschap zijn ontstaan.

Natuurlijke habitat

De Zuid Afrikaanse egel heeft zijn leefgebied zoals de naam al doet vermoeden, in het zuidelijke deel van Afrika. De soort begeeft zich vooral op landbouwgrond, grasland en langs de randen van bosgebieden. De soort wordt lokaal ook als huisdier gehouden, maar is tot op heden niet geëxporteerd naar andere werelddelen als zodanig. De soort wordt lokaal ook op gejaagd voor zijn vlees of om de stekels te gebruiken voor medicinale doeleinden. De dieren houden geen winterslaap, maar wel een winterrust gedurende de koudere dagen van het jaar. Ze slapen dan meer en eten minder, maar blijven wel tussendoor actief.

Geografie

De Zuid Afrikaanse egels komen voor in twee volledig van elkaar gescheiden leefgebieden en is daarmee best bijzonder. Het kleinste leefgebied bevindt zich in Centraal en Noord Namibië tot Zuid-West Angola. Het grootste leefgebied loopt vanaf Zuid-Afrika, door het Oosten van Botswana tot aan Noord Zimbabwe. Dit gebied loopt ook door kleine delen van Lesotho.

Klimaat

In het grootste leefgebied van de Zuid Afrikaanse egel is de hoogst gematen temperatuur zo'n 32 graden Celsius en het laagste zo'n 5 graden Celsius. Er valt in het droogseizoen minder dan 0,5 mm regen per dag op gemiddeld 2 dagen per maand. In het regenseizoen valt er zo'n 5 mm regen per dag op ongeveer 12 dagen per maand. Het gehele jaar door hebben de Zuid Afrikaanse egels in dit gebied 8 tot 10 uur zonlicht per dag.

In het kleinste leefgebied ligt de hoogste temperatuur rond de 33 graden Celsius en de laagste temperatuur rond de 8 graden Celsius. Er valt in het droogseizoen gemiddeld maar één dag per maand regen en dat is minder dan 0,3 mm. In het regenseizoen valt er zo'n 3mm regen per dag op gemiddeld 8 dagen per maand. Er is in dit leefgebied tussen de 4 en 7 uur zonlicht per dag.

Flora & fauna

Het grootste deel van het algehele leefgebied van de Zuid Afrikaanse egel bestaat uit grasland, savanne, droge plateau's en kleine stukken bosgebied. Er leven onder andere Blauwe gnoes, antilopen en Afrikaanse wilde honden. Richting Zuid-Afrika komen ook giraffen, olifanten, cheetahs en Kudu's voor.

De meeste planten bestaan in deze gebieden uit grassen en struiken. Enkele bomen die er voorkomen zijn mahonie-soorten, vijgen, Baobab bomen en Teakbomen.

Picture by SumandaMaritz – Own work, CC BY-SA 3.0.

Het uiterlijk

De zuid Afrikaanse egel lijkt op het eerste gezicht sterk op de Witbuikegel. Bij lichtere dieren van deze soort, kan het masker in combinatie met een bijna witte buik sterk op een Witbuikegel lijken. De makkelijkste manier om het verschil te zien, is door te kijken naar de hoeveelheid tenen aan de achterpoten. Zuid Afrikaanse egels hebben vijf tenen aan hun achterpoten en vijf tenen aan hun voorpoten. Vanaf bovenaf gezien heeft deze egelsoort een druppelvorm en vanaf de voorkant gezien hebben ze een hartvormige kop. De oren zijn direct achter de ogen geplaatst, met een zichtbare kale streep genaamd de 'Reversed mohawk' er tussen. De dorsale spieren zijn eveneens goed zichtbaar, die ligeen aan weerszijden van de reversed mohawk. Het masker van een Zuid Afrikaanse egel zijn erg typisch; ze hebben een witte band om het hoofd die doortrekt over het voorhoofd. Ze hebben zichtbare donkere strepen op het voorhoofd. De buikkleur kan variëren van erg licht creme tot erg donkerbruin. Ze worden zo'n 250-500 gram in gewicht en zo'n 15-25 centimeter in lengte.

Beschermd of niet?

Zuid Afrikaanse egels zijn niet beschermd in hun leefgebied en worden daardoor veelvuldig gehouden als huisdier in tuinen of zelfs binnen in huis. Ze worden door veel lokale mensen gezien als een plaag, doordat de soort zich veelvoudig bevint op landbouwgrond waar ze gekweekte planten vernielen en de oogst aantasten. Anderszijds worden de dieren door veel boeren ook gezien als een zegen, omdat ze insectenplagen en knaagdierplagen voorkomen. De meningen op sociaal gebied verschillen dus sterk binnen de lokale bevolking.

Er zijn diverse opvangcentra in Zuid Afrika en Namibië die Zuid Afrikaanse egels opvangen. Over andere gebieden is er niet zoveel bekend over de soort.

Hybride, natuurlijk ontstaan én 'man made'

Door de sterke gelijkenis is rijst al gauw de vraag of de soort ook hybride vormen kent. Bij de Zuid Afrikaanse egel en de Witbuikegel is dit zeker het geval; zowel door natuurlijke propegatie én door toedoen van de mens.

Doordat het leefgebied van de Zuid Afrikaanse egel doorloopt tot aan het Noorden van Zimbabwe, is er een kleine overlap met het leefgebied van de Witbuikegel die tot aan het Zuiden van Zambia voorkomt. Binnen dit gebied leven de twee soorten samen en zijn hybriden ontstaan. De verschillen tussen de soorten zijn echter minimaal waardoor het lastig is om hybriden vast te stellen. Maar dat ze er zijn is zeker!

Anderszijds is de soort ook door toedoen van de mens als hybride ontstaan. De lokale bevolking is vaak maar minimaal op de hoogte van het verschil tussen Zuid Afrikaanse egels en Witbuikegels en beide zijn mogeijk om als huisdier te houden en dat gebeurd dus ook. Door gebrek aan kennis over de soorten, worden ze eveneens met elkaar gekruist waardoor hybriden ontstaan. Vaak zijn de hybriden van deze aard wél makkelijker te herkennen: de dieren hebben vaak de sprekende witte vlekken van een Witbuikegel die zijn ontstaan door Pinto; een vorm van het Piebald gen. De hybriden zijn vaak wat grover in de lichaamsbouw en territorialer dan normale Witbuikegels. Vaak is het pigment van deze hybriden ook erg extreem, met sommige dieren die bijna volledig zwart-wit gekleurd zijn.